Lesko od lat nazywane jest „Bramą Bieszczadów”. To właśnie tutaj zaczyna się i kończy większość podróży w jedne z najdzikszych gór Polski. Niewielkie miasto położone u progu Bieszczadów ma jednak znacznie więcej do zaoferowania niż tylko dogodną lokalizację na turystycznej mapie regionu. W jego kameralnych uliczkach i zabytkowej zabudowie wciąż wyczuwalny jest duch wielokulturowej historii oraz galicyjskiej atmosfery spokojnego życia – z dala od wielkomiejskiego pośpiechu, hałasu i tłumów.
Miasto przyciąga tych, którzy szukają równowagi między codziennością a naturą. Coraz częściej mówi się również o wyjątkowej jakości życia w regionie. Ogólnopolskie badania pokazują, że mieszkańcy tych terenów żyją długo i w dobrym zdrowiu, a temat bieszczadzkiej długowieczności staje się przedmiotem zainteresowania mediów krajowych i zagranicznych. Adam Snarski - Burmistrz Leska chce wykorzystać ten potencjał i jednocześnie jeszcze bardziej podnieść komfort życia mieszkańców.
Właśnie temu służyć ma program inwestycyjny pod nazwą „Zielone Serce Regionu”. To szeroko zakrojony plan zmian, który w ciągu najbliższych trzech lat ma diametralnie odmienić wygląd, funkcję i sposób postrzegania miasta. W jego ramach powstaną nowe przestrzenie rekreacyjne, odnowione zostaną parki i place, a w centrum pojawi się więcej zieleni i rozwiązań przyjaznych środowisku. Łączna wartość planowanych inwestycji wynosi około 20 milionów złotych, z czego aż 15 milionów stanowią środki pozyskane z funduszy krajowych i europejskich.
Pierwsze prace rozpoczną się najprawdopodobniej już w czerwcu tego roku. Gmina przygotowuje się do ogłoszenia przetargu na budowę aktywnej strefy rekreacji nad rzeką San. Trudno wyobrazić sobie panoramę Leska bez tej rzeki, która przez wieki miała ogromny wpływ na rozwój miasta i całej okolicy. Mimo swojego znaczenia przez długie lata nie była jednak w pełni wykorzystywana jako przestrzeń wypoczynku i rekreacji.
Ma się to zmienić dzięki kompleksowemu projektowi zagospodarowania terenów nadrzecznych. Gmina posiada już gotową dokumentację techniczną oraz pozwolenie na budowę nowoczesnych bulwarów nad Sanem w rejonie dawnego basenu, wraz ze ścieżką pieszo-rowerową prowadzącą w kierunku Doliny Zmarzłowej.
- Podczas kampanii wyborczej zobowiązałem się do stworzenia w Lesku przestrzeni przyjaznej mieszkańcom i atrakcyjnej dla turystów. Dotrzymuję tej obietnicy. Chcemy przywrócić życie terenom, które przez lata były zapomniane, a kiedyś tętniły życiem dzięki basenom zewnętrznym i ścieżce zdrowia. Dziś ten obszar w końcu ma wielką szansę wrócić do mieszkańców – nowoczesny, funkcjonalny i przyjazny dla każdego. To będzie miejsce na aktywny wypoczynek, spotkania z przyjaciółmi czy rodzinne pikniki. San zasługuje na to, by znów stać się sercem Leska – mówi burmistrz Adam Snarski.
Pierwszy etap inwestycji obejmuje stworzenie aktywnej strefy rekreacji, w której znajdą się boisko do piłki plażowej, nowoczesny plac zabaw z modułowymi elementami dla różnych grup wiekowych, strefa street workoutu oraz ścianka wspinaczkowa z trasami o zróżnicowanym poziomie trudności. Realizacja tego zadania będzie możliwa dzięki dofinansowaniu unijnemu w wysokości niemal 400 tysięcy złotych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Całkowita wartość przedsięwzięcia przekroczy pół miliona złotych.
Znacznie większe środki - ponad 8 milionów złotych - przeznaczone zostaną na kolejne etapy budowy bulwarów. Kwota ta pochodzi z budżetu Województwa Podkarpackiego. Dzięki niej powstaną ścieżki pieszo-rowerowe z promenadą prowadzącą z centrum miasta do rzeki przez park od ulicy Ossolińskich. W planach jest również budowa dużego pumptracka, czyli toru do jazdy na rowerach, rolkach, deskorolkach i hulajnogach. Wzdłuż rzeki pojawią się także trawiaste plaże, miejsca piknikowe, ławki i leżaki, a całość uzupełni ozdobna roślinność sadzona w końcowym etapie prac. Teren zostanie oświetlony lampami solarnymi i objęty monitoringiem.
Równolegle prowadzone będą prace związane z realizacją projektu „Zielono-niebieska infrastruktura w Lesku”. Dzięki dofinansowaniu w wysokości ponad 1,7 miliona złotych z programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia na lata 2021–2027 miasto wprowadzi rozwiązania, które pomogą lepiej radzić sobie ze skutkami zmian klimatycznych oraz poprawią jakość przestrzeni publicznej.
Najważniejszym elementem tego projektu będzie rewaloryzacja parku przy Zamku Kmitów. Odnowione zostaną parkowe alejki, uporządkowane i oczyszczone zostanie oczko wodne, wokół którego pojawią się nowe nasadzenia roślin wodnych i wilgociolubnych. W miejscu dawnej fontanny powstanie ogród deszczowy, który pozwoli naturalnie zatrzymywać i filtrować wodę opadową. Zmodernizowana zostanie także przestrzeń amfiteatru - pojawią się nowe nawierzchnie oraz wymienione zostaną siedziska dla widowni. W parku staną nowe ławki, kosze na odpady oraz stylowe latarnie.
W ramach tego samego projektu w centrum miasta powstaną również dwa tzw. zielone przystanki autobusowe - przy ulicach Rynek oraz Unii Brzeskiej. Nowoczesne wiaty będą wyposażone w systemy zatrzymywania wody opadowej oraz donice z roślinnością poprawiającą estetykę otoczenia i mikroklimat w centrum. Kolejnym elementem inwestycji będzie zielona ściana na elewacji budynku Urzędu Miasta, a także montaż zbiorników do gromadzenia deszczówki wykorzystywanej później do podlewania miejskiej zieleni.
- Lesko stawia na zrównoważony rozwój, wykorzystując swój potencjał przyrodniczy w sposób przyjazny mieszkańcom i środowisku. Wierzymy, że już niebawem rzeka San stanie się tętniącym życiem centrum aktywności i rekreacji - dumą całej lokalnej społeczności - podkreśla przewodniczący Rady Miejskiej w Lesku Grzegorz Brajewski.
Duże zmiany czekają również ścisłe centrum miasta. Metamorfozę przejdą Leskie Planty, place Śliżyńskiego i Pułaskiego, przestrzeń przy pomniku książki, a także fontanna miejska wraz z deptakiem oraz budynek toalet publicznych. Inwestycja zostanie zrealizowana dzięki środkom z programu Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021–2027 w ramach Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Sanok–Lesko. Na ten cel miasto ma zagwarantowane 5,5 miliona złotych dotacji, a wraz z wkładem własnym około 3 milionów złotych pozwoli to na kompleksową przebudowę przestrzeni w oparciu o rozwiązania zielonej infrastruktury.
Nowy budynek toalet miejskich zostanie dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i wyposażony w technologie umożliwiające wykorzystanie wód opadowych. Zmieniona zostanie również przestrzeń wokół fontanny miejskiej - pojawi się więcej zieleni absorbującej wodę deszczową, a nadmiar betonowych nawierzchni zostanie ograniczony.
Największy zakres prac obejmie Leskie Planty. Rosnące tam drzewa i krzewy zostaną poddane szczegółowej inwentaryzacji dendrologicznej, która pozwoli ocenić ich stan i zaplanować ewentualne nowe nasadzenia. Przebudowane zostaną wszystkie parkowe alejki, renowację przejdzie pomnik Tadeusza Kościuszki oraz zabytkowa studnia miejska. Na terenie parku pojawią się nowe ławki, meble wypoczynkowe, strefa zabaw dla dzieci oraz miejsca rekreacji dla ich opiekunów. Całość uzupełnią tablice informacyjne dla turystów, energooszczędne oświetlenie LED oraz monitoring.
Realizacja wszystkich tych projektów ma sprawić, że Lesko stanie się jeszcze bardziej przyjaznym miejscem do życia i wypoczynku. Nowe przestrzenie rekreacyjne, większa ilość zieleni i nowoczesne rozwiązania ekologiczne mają nie tylko poprawić komfort mieszkańców, ale także zwiększyć atrakcyjność turystyczną miasta.
Jeśli zaplanowane inwestycje zostaną zrealizowane zgodnie z harmonogramem, Lesko zyska nie tylko nowe oblicze, ale również silny symbol swojej przyszłości - prawdziwe „Zielone Serce Regionu”. Miejsce, które chce się odwiedzać i w którym po prostu chce się żyć. To misja strategiczna samorządu, do której konsekwentnie chce dążyć.